اطلس مديريت بحران شهر تهران

 

هدف پروژه:
با توجه به وظايف ذاتی سازمان پيشگيری و مديريت بحران شهر تهران و اهميت وجود سيستم جامع مديريت اطلاعات در زمان وقوع بحران برای استفاده عوامل درگير در اين فرآيند به منظور تصميم‌سازی بهتر با استفاده از اطلاعات و داده‌های موردنياز از سطح شهر و محل وقوع حوادث ايجاد يك سيستم پشتيبانی تصميم مكانی جهت برنامه ريزی، پيشگيری كاهش اثرات، آمادگی برای مقابله با بحران و بالا بردن توانايی جهت واكنش مناسب هنگام وقوع بحران با هدف بازسازی و بازگشت شهر به حالت عادی با عنوان "اطلس مديريت بحران"- در دستور كار سازمان قرارگرفت.
پروژه تهيه اطلس مديريت بحران در اوايل سال 1386 آغاز گرديد و كليه اطلاعات و لايه‌های مورد نياز در زمان وقوع بحران در اين نرم‌افزار گردآوری و با استفاده از ابزارهاي ساده در اختيار كاربران قرار گرفت.
اين نرم‌افزار شامل 75 لايه و بيش از 500 فيلد اطلاعاتی است.
 
برخي از قابليت‌هاي نرم‌افزار اطلس مديريت بحران:
- نمايش نقشه در يك محيط SDI به همراه ابزارهای عمومیZoom/Pan/Refresh
- خاموش و روشن نمودن لايه‌های موردنياز
- دريافت مختصات جغرافيايی و نمايش آن بر روی نقشه
- ابزار فاصله‌يابی و مساحت يابی
- شرايط متعدد در جستجوی اطلاعات مورد نياز
- ليست عوارض با توجه به فاصله تعيين شده از يك نقطه
- تعامل و استفاده سخت‌افزار رايج موقعيت‌ياب جهانی GPS
- امكان كار با هرگونه چاپگر
- يكپارچگي و انسجام كامل اطلاعات توصيفی و اطلاعات مكان‌محور

 

  

تهيه نقشه موقعيت قنوات شهر تهران در مقياس كاربری شهری (فاز 1)

هدف: شناسايی قنوات واقع شده در سطح شهر تهران در مقياس شهری به منظور كاهش خطرات و مقاوم سازی مسيرهای قنوات (كليه قنوات موجود اعم از داير، متروك، مخروب، منحرف شده، تبديل شده) موجود در تهران با هدف ايمن سازي مسيرهای قنوات موجود در شرايط عادی (استاتيكی) و زلزله در گستره كليه مناطق و حريم های مربوطه در شهر تهران است.

وسعت محدوده ی مورد مطالعه: مناطق 22 گانه شهر تهران

مقياس تهيه: 1:2000

اطلاعات بيشتر


طرح جامع كاهش خطر پذيری لرزه ای شهر تهران


1)برنامه كاهش خطرپذيری المان های شهری جديدالاحداث(توسعه آتی شهر)

 
2) برنامه كاهش خطرپذيری المان های شهری موجود
 
3) ارتقا آگاهی همگانی در جهت كاهش خطرپذيری


ايجاد گروه­های مديريت بحران در اماكن مهم شهر تهران
 
هدف اصلي:
-         ايجاد آمادگی مواجهه با حوادث طبيعی در مردم شهر تهران
 
اهداف فرعی:
-         جلوگيری از افزايش خسارات جانی و مالی در ساعات اوليه پس از وقوع حوادث
-         همكاری اثر بخش با سازمان های واكنش اضطراری
-         جلوگيری ازبروز بی نظمی و هرج و مرج در هنگام بروز حوادث
-         افزايش فرهنگ ايمنی خود امدادی و دگر امدادی در ميان آحاد شهروندان
    با توجه به شرایط ساختاری تهران که باعث عدم حضور به موقع نیروهای واکنش اضطراری می شود و کمبود تجهیزات و امکانات امدادی می توان به این نتیجه رسید که  جهت کاهش خسارات جانی و مالی در ساعات اولیه پس از بروز سوانح لازم است که نیروهای محلی خود اقدام  به عملیات امداد نموده و از ایجاد خسارات جانی و مالی بیشتر بکاهند این موضوع مستلزم آموزش و آمادگی قبلی می باشد. تشکیل و سازماندهی و آموزش گروه های مدیریت بحران در اماکن دارای اولویت در راستای هدف کلی بیان شده کمک می کند تا مدیریت بحران در لایه های پایین تر به صور ت غیر متمرکز عمل نموده و بدین ترتیب از شدت و اثرات سوانح کاسته شود.
مديريت بحران اماكن با توجه به ساختار ستاد مديريت بحران شهر تهران در قبل و بعد از بحران زير مجموعه‌ ستادهاي مديريت بحران 22 گانه مناطق شهرداري تهران محسوب می شوند.
 
الف- مصوبات و قوانين
مجموعه مصوبات و قوانينی كه منجر به ايجاد ستادهای مديريت بحران شهرتهران، شهرداری‌های مناطق و سرانجام ايجاد ساختار مديريت بحران در اماكن عمومی گرديده است به شرح ذيل می‌باشد:
1- طبق ماده 54 طرح جامع امداد و نجات كشور موضوع تصويب نامه شماره 2282/ت 24412 هـ ، مورخ 23/1/82 هيئت وزيران، صاحبان و يا مسئولان كليه مجتمع‌ها يا اماكن مهم بايد طبق استانداردهای تعيين شده، گروه مديريت بحران را به منظورپيگيری كليه مسايل مربوط به مديريت بحران در آن محل تشكيل دهند.
2- در ماده33 مصوبه هفتادمين جلسه رسمی شورای اسلامی شهر تهران (دوره دوم) مورخ 12/3/83، تصريح شده صاحبان يا مسئولان كليه اماكنی كه حداقل يكی از شرايط زير را دارند بايد طبق استانداردهای تعيين شده توسط سازمان مديريت بحران به منظور پيگيری كليه مسائل مربوط به مراحل مديريت بحران آن محل را تشكيل دهند:
          1ـ دست كم 25 نفر ساكن داشته باشند.
          2ـ دست كم در ساعاتی از شبانه روز 25 مراجعه كننده داشته باشد.
          3ـ دست كم 6 طبقه داشته باشند.
          4ـ در صورتی كه آسيب به سازه يا عملكرد آن محل برای ساكنان مناطق مجاور ايجاد خطر كند.
          با توجه به مصوبات و قوانين فوق‌الذكر، ايجاد ستاد مديريت بحران در اماكن مهم شهر تهران الزامی می‌باشد.
   بنابراین منظور از ایجاد گروه مديريت بحران در اماكن خاص در واقع تشكيل گروهی از افراد شاغل يا ساكن در همان مكان است كه در شرايط بحرانی و اضطراری اقدامات زیر را انجام دهند:
 
ب- وظایف مورد انتظار از گروه های مدیریت بحران در شرایط بحرانی
1.     قطع شریان های آب، برق و گاز
2.     اطفاء حریق های قابل مهار
3.     ایجاد امنیت جانی و مالی جهت آسیب دیدگان و بازماندگان 
4.     امداد و کمک های اولیه برای آسیب دیدگان
5.     انتقال ساکنین به محل های تخلیه اضطراری و اسکان موقت
6.     اطلاع رسانی به نیروهای امدادی از وضعیت، ،تعداد و مشخصات افراد نیازمند به نجات
 
این گروه باید در شرایط قبل از بحران اقدامات زیر را با راهنمایی مجریان طرح در اماکن خود انجام دهند:
 
ج- وظایف مورد انتظار در شرایط قبل از بحران
1.     تحلیل خطر
2.     ارزیابی امکانات (مالی و انسانی) موجود
3.     ثبت اطلاعات
4.     مکان یابی برای تخلیه اضطراری ساکنین
5.     تهیه اطلاعات کلی و کلیدی از مکان
6.     ذخیره اقلام امدادی، دارویی و غذایی جهت ساکنین 
7.     اجرای تمرین و مانور در مکان به صورت دوره­ای
 
د- آموزش های مورد نیاز
موارد بیان شده در هرمکان در ابتدا با برگزاری جلسات توجیهی برای کلیه ساکنین صورت گرفته و در مراحل بعد جهت داوطلبان به صورت دوره های 8 ساعته شامل سرفصل های زیر برگزار می­شود:
- اصول و اهداف انجام پروژه
- اصول و مبانی مدیریت بحران  
- امداد و کمک های اولیه در سوانح
- مقاوم سازی عناصر غیر سازه ای
- عوامل تهیه نقشه مدیریت بحران مکان (عوامل بحران زا، بحران زدا، افراد کلیدی، افراد آسیب پذیر)
- نحوه تخلیه اضطراری و کاربری های مدیریت بحران ( پایگاه های پشتیبانی، کانتینر، مکان های تخلیه امن)
- بحران های پس از سوانح و رفتار هایی که باید در 72 ساعت اولیه انجام داد
- اصول و مبانی مقابله در برابر آتش سوزی ها
- تمرین های اضطراری مدیریت بحران
- آشنایی مقدماتی با تجهیزات امداد و نجات
- حمایت روانی پس از بلایا
 
ر- نتایج مورد انتظار
بنابراین انتظار می رود که پس از ايجاد، آموزش و سازماندهی چنين گروه­هايی در هر مکان:
- تعدادی از کارکنان و ساکنین، اطلاعات اولیه ای در مورد مدیریت بحران و اقدامات مورد نیاز در ساعات اولیه پس از بروز زلزله را کسب نموده باشند.
-   گروهی از داوطلبان بر اساس ساختار تعریف شده سازماندهی گشته و با شرح وظایف خود آشنا شده اند.
-   راهنما و دستور العمل های ساده ای جهت ایمنی افراد تهیه شده است.
-   بانک اطلاعات مورد نیاز از ساکنین تهیه شده باشد.
-   لیستی از تجهیزات اولیه امداد و نجات و دستورالعمل حفظ و نگهداری آن در اختیار آنها قرار گرفته است.



طرح ارتقای توانمندی واکنش اضطراری طی 72 ساعت بعد از وقوع زلزله در شهر تهران
پروژه :بهينه سازی فرآيند تخليه امن اضطراری
 
اهداف پروژه
1.      ارتقای توانمندی واکنش اضطراری طی 72 ساعت بعد از وقوع زلزله در شهر تهران
2.      ارتقای آمادگی سازمان پيشگيری و مدیریت بحران و سایر سازمان های دست اندرکار در رابطه با تخلیه امن اضطراری
3.      انجام اقدامات مورد نیاز مؤثر بر ارتقای توانمندی واکنش اضطراری، مانند مکان­یابی نقاط مناسب جهت تخلیه اضطراری، اطلاع­رسانی به مردم در زمینه تخلیه اضطراری، تدوین فرایندهای مناسب و اجرایی
4.      ارتقای آمادگی عمومی در مقابله با وقوع بحران­های طبيعی
 
گام های اجرايي پروژه
1.      انتخاب دو محله پایلوت در مناطق 2 و 17 جهت اجرای پروژه بر اساس شاخص های مختلف
2.      تهیه نقشه تخلیه امن اضطراری و دستورالعمل تخلیه امن به منظور استفاده ساکنان محلات پایلوت
3.      تدوین راهنمای تخلیه امن اضطراری بر اساس وضعیت موجود دو محله پايلوت
4.      تبیین مسئولیت ها، اختیارات، و نحوه مدیریت فرایند تخلیه امن پس از زلزله (تدوین ساختار مدیریت تخلیه اضطراری شهر تهران)
5.      آموزش کارشناسان سازمان و مناطق (كارشناسان همكار پروژه، دبيران و مسئولين هماهنگی ستادهای مديريت بحران مناطق و اعضای گروه‌های دوام و شوراياری محلات)
•         آموزش نحوه تهیه نقشه شناسایی محله به صورت کارگاه آموزشی
•         برگزاری مانور دورميزی (DIG) به صورت کارگاه آموزشی
6.      اجرای مانور تخلیه امن اضطراری در محلات پایلوت با مشارکت ساکنان محلات
 
برگزاری مانور
هدف از برگزاری اين مانور ارتقاء آمادگی شهروندان جهت مقابله با بحران­های احتمالی در شهر تهران و آشنايی مردم محله­های پايلوت با فرايند تخليه امن اضطراری و مشاركت مردم محلی در برگزاری آن مي‌باشد. شناسايی نقاط ضعف و قوت، تحليل عملكرد، جمع­بندی و ارائه پيشنهادات جهت بهبود روش در اجرای مانورهای آتی از جمله رهاوردهای برگزاری مانور به­شمار می­آيد.


گام های اجرايی مانور

_     تهيه و تدوين سناريوی و شرح وظايف افراد و سازمان های مسئول
_     آموزش و اطلاع رسانی در سطح محلات منتخب به منظور آگاهی رساني مردم و معتمدان محلات با فرایند و نحوه تخلیه امن اضطراری
_     آموزش و اطلاع رسانی برای ايجاد زمينه های مشاركت های مردمی در محلات منتخب از طريق برگزاری جلسات توجيهی در سطح محله، استفاده از ابزار آموزشی محيطی مانند بنر، استند های آموزشی، پارچه نويسی و توزيع اطلاعيه­های آموزشی   
_     استفاده از پتانسيل های بالقوه مشاركت مردمی در محلات مانند مساجد، شوراياری، بسيج، مدارس، شهرياران جوان ،خانه­های فرهنگ ، خانه سلامت، جلسات مذهبی موجود در سطح محله
_     برگزاری مانور با مشارکت مردم محلی در كليه مراحل اجرايی كار
 
 
 
 
نمونه­ای از راهنما و نقشه تهيه­شده جهت توزيع خانه­به­خانه در محلات
 
 
 
نتايج حاصل از اجرای اين پروژه در سطح دو محله:
اين پروژه نشان داد كه با استفاده از چنين تجاربی می توان در مردم محلی نسبت به عملكرد سازمان­های دولتی اعتماد ايجاد نمود و از مشاركت آنان در برنامه­های پيشگيری، آمادگی و مقابله در برابر حوادث طبيعی استفاده نمود.
مقدمه

افزايش سطح ايمنی و كاهش خطرپذيری شهر تهران در برابر مخاطرات محتمل و اثرگذار (سيلاب)، يكی از اهداف اصلی و ماموريت های خاص ستاد مديريت بحران شهر تهران است. در اين راستا بر اساس طرح جامع كاهش خطرپذيري شهر تهران در سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران، توافقنامه مديريت سيلاب شهر تهران شكل گرفت.

به منظور، ايجاد هماهنگی و وحدت رويه در روند حفاظت رودخانه­ها و مسيل­ها و هماهنگی در مديريت كارآمد سيلاب در شهر تهران توافق­نامه­ همكاري مشترك بين وزارت نيرو و شهرداري تهران در تاريخ 7/08/1387به امضاء رسيده است. بر اساس این توافقنامه طرفین متعهد شدند تا در مبانی و روند انجام مطالعات پهنه بندی سیل، تعیین حدود، بستر، حریم و ساماندهی رودخانه ها و مسیل‌های شهری، در روند انجام آزادسازی و حفاظت از اراضی بستر و حریم رودخانه‌ها و مسیل‌های شهر تهران، در تدوین مبانی طراحی پروژه‌های بزرگ در حوضه‌های مشترك كاری مرتبط با سیل، در تبادل اطلاعات فنی و نقشه های موجود از رودخانه ها و طرح های انجام شده و در دست انجام، هماهنگی در شناسایی و تعیین تكلیف مسیل‌های متروكه و بسترهای مازاد با یكدیگر هماهنگی و همكاری داشته باشند. از اهداف كلان توافقنامه می­توان به موارد زير اشاره كرد:
-  مديريت حفاظت از رودخانه­ها و مسيل­ها با اجرای قوانين و آيين­نامه­های مصوب و پيشنهاد لوايح اصلاحی از طريق مبادی ذيربط با توجه به شرايط خاص شهر تهران
-  تعيين حدود حرايم و بستر مسيل­ها و رودخانه­ها، جهت انعكاس در طرح­­های جامع و تفصيلی به منظور احصاء ضوابط پيشنهادی تعيين كاربری اراضی و ضوابط ساختمانی
-  تدوين نقشه پهنه­بندی خطرپذيری سيلاب شهر تهران و توسعه سامانه هشدار سيل و پيش­بينی فرآيند ساماندهی عرصه­های خطرپذير
-  ارتقاء ضريب ايمنی شهر تهران در مواجهه با سوانح طبيعي " سيل و سيلاب" از طريق ساماندهی رودخانه­ها و مسيل­ها
مفاد این توافقنامه توسط اعضای كمیسیون هماهنگی مدیریت سیلاب شهر تهران و كمیته اجرایی، پیگیری و نظارت می­شود.




تشكيل گروه­های داوطلب واكنش اضطراری محله (دوام)
 
تشكيل گروه­های داوطلب به منظور بسيج توانمندی­های ساكنين محلی و تقويت آنها جهت امدادرسانی در حوادث بزرگ انجام می­گردد و دارای سه بخش عمده زير است:
v     آموزش و تمرين­های تئوری و عملی براي ايجاد دانش، مهارت­ها و اعتماد لازم در داوطلبان برای پاسخ مؤثر به بحران
v   سازماندهی گروه­های داوطلب جهت هماهنگی فعاليت­ها، حفظ آمادگی آنها در درازمدت با نقش­ها و عملكردها و روش­های مشخص
v     تجهيز گروه­ها با لباس،‌ ابزارها و تجهيزات مناسب
 
نقش گروه­های داوطلب محله در مديريت بحران
گروه­های داوطلب واكنش اضطراری محله در فرايند كلی مديريت بحران قادر به كمك در انجام موارد زير هستند:
v     شناسايی خطرات بالقوه موجود در محله
v     ارزيابی آسيب­پذيری محله
v     تدوين راهبرد يكپارچه برای مديريت مخاطرات بحران شامل پيشگيری، مقابله و بازسازی از طريق:
v     افزايش مقاومت ساختمان­ها و تأسيسات زيربنايی با انجام اقدامات عملی (نظير مقاوم­سازی)
v     افزايش ظرفيت سيستم رسمی مديريت بحران در سطوح ملی، منطقه­ای و محلی
v   كمك به مردم و محله­ها و سازمان­های مدنی در كاهش آسيب­پذيری آنها از طريق افزايش آمادگی و ظرفيت مقابله با بحران
v     شناسايی نقش و وظايف جامعه در مراحل آمادگی، مقابله و بازسازی
 
اقدامات انجام شده در خصوص طرح "تشكيل گروه‌های داوطلب مردمی مديريت بحران در محلات شهر تهران"
 
-        برنامه‌ريزی كلان طرح به صورتيكه ظرف مدت 4 سال در كليه مناطق شهر تهران گروه­های واكنش اضطراری محله تشكيل گردد.
-        تأمين منابع مالی اجرای طرح بر اساس نيازسنجی و برآورد هزينه­های اجرايی
-        برنامه‌ريزی برای توسعه همكاری گسترده و هماهنگ در بخش آموزش با جمعيت هلال­احمر و سازمان آتش‌نشانی
 
1- اقدامات سال جاری:
-      فراخوان و تشكيل گروه داوطلب واكنش اضطراری محله در 22 محله شهر تهران
-      نشست توجيهی با اعضای شوراياری محلات و دبير ستاد مديريت بحران مناطق توسط كارشناسان سازمان
-      توزيع و نصب اقلام اطلاع‌رسانی در سطح محله و استفاده از ظرفيت‌های محلی نهادهای مردمی
-      برگزاری نمايشگاه اطلاع‌رسانی
-      اجرای تئاتر خيابانی آموزشی
-      انتخاب داوطلبان و تشكيل گروه
-      برگزاری دوره‌های آموزشی مديريت بحران و كمك‌های اوليه "تئوری- عملی" (در دست اقدام)
-      اختصاص كانتينر و تجهيزات فردی و گروهی به يك محله و پيگيری آماده‌سازی و استقرار آن در ساير محلات آموزش‌ ديده
-      ساختارسازی و سازماندهی گروه‌های آموزش ديده
-      تأمين امكانات دفتری جهت هماهنگی‌‌های ستادی اعضای گروه‌های "دوام" توسط ستادهای مديريت بحران مناطق
-      برنامه‌ريزی پايدارسازی و استمرار فعاليت‌ گروه‌ها بر اساس نتايج و بازخورد برگرفته از فعاليت‌های آنان در طول يكسال اخير، مانند: اجرای برنامه تمرين و بازآموزی در قالب ارائه آموزش‌ها و اجرای مانور‌های دوره‌ای (برگزاری 4 مانور با حضور و مشاركت مردمی در سال جاری)
-      برگزاری دوره‌های آموزشی تكميلی
-      ارائه برنامه پيشنهادی در خصوص طرح‌های فوق‌برنامه فرهنگی تفريحی با تاكيد بر اثربخشی آنها در حوزه‌های مهارت‌های گروهی، علمی و سلامت روانی و جسمی اعضاء گروه‌ها (تورهای زيارتی-تفريحی، مسابقات ورزشی و ...)
-      برگزاری همايش ساليانه "دوام"
-      ارائه پيشنهاد راهكارهای تشويقی برای استمرار حضور و هويت‌بخشی به داوطلبين مانند استفاده از امكانات باشگاه‌های ورزشی و ...)


و پروژه هاي خوب ديگري كه مي توانيد از روي سايت مرجع مشاهده نماييد.

به نقل از سايت سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرداري تهران