بعد از حدود 12 سال كه از تشكيل شوراي اسلامي شهر تهران مي‌گذرد، تنها در دور سوم شوراها بود كه بحث لزوم تشكيل ساختاري كه به مسائل حاد، گسترده و متعدد زيست‌محيطي شهر تهران بپردازد، مطرح شد.

در اين دوره براي نخستين بار كميته‌اي تحت عنوان محيط زيست شكل گرفت. اين كميته به سرعت جاي خود را باز كرد و مورد حمايت همه 15 عضو اين شورا فرار گرفت. موضوع آب، فاضلاب،‌‌ آلودگي هوا، ‌آلودگي صوتي، فضاي سبز، باغات و پارك‌هاي ملي، ساماندهي مشاغل و صنايع آلاينده، آموزش و مشاركت مردم، تفكيك زباله، بازيافت پسماند و... از جمله كارگروه‌هاي‌ كميته محيط‌زيست است كه رياست آن را معصومه ابتكار برعهده دارد. ‌ مصاحبه ذيل بخشي از اظهارات معصومه ابتكار درباره معضلات محيط زيستي شهر تهران است.

* چرا از آلودگي هوا كماكان به عنوان مهم‌ترين خطري ياد مي‌شود كه جان آدمي را تهديد مي‌كند؟
متأسفانه سموم آلودگي هوا مستقيما وارد جريان خون مي‌شود. آلودگي هوا از آن دست معضلاتي است كه به شكلي گسترده و البته عادلانه! تبعات و آثار سوء خود را به يك ميزان در شمال و جنوب شهر پخش مي‌كند. خطر آلاينده‌هاي جديدي نظير بنزن (BTX)، تولوئين و گيزاي لين نيز هست كه به دليل عدم رعايت استانداردها چه در حمل‌ونقل بنزين و چه در ايستگاه‌هاي پمپ بنزين از 2 سال قبل به ما گزارش شده. اين گزارش‌ها نشان‌دهنده نشت تركيبات و بخارات حاصل از بنزين به ميزان 20برابر بالاتر از حد مجاز است.

* چه تأثيري بر سلامت شهروندان دارد؟
سرطان‌زاست و اين بسيار نگران‌كننده است. علاوه بر اين تركيبات آزبست نيز خطر ديگري است كه به دليل استفاده از صفحه كلاج غيراستاندارد در خودروها به آلاينده‌هاي ديگر اضافه شده كه اين نگراني‌هاي ما را مضاعف كرده است.

* متولي رسيدگي به اين وضعيت كيست و مسئولان مربوطه چه مي‌كنند؟
سازمان حفاظت محيط‌زيست. اين سازمان در سال‌هاي 79 تا 84 كميته اجرايي‌اي داشت كه مسئوليت پيگيري برنامه جامع كاهش آلودگي هوا را در تهران و 7 كلانشهر ديگر كشور دنبال مي‌كرد. برنامه‌هاي خوبي هم به اجرا درآورد كه حذف سرب از بنزين، تدوين استانداردهاي آلودگي هوا و خروج موتورسيكلت‌هاي آلوده از ثمرات آن بود اما متأسفانه طي چند سال اخير برنامه جامع كاهش آلودگي هوا تعطيل شده و كميته اجرايي آن هم عملا متوقف مانده است. اخيرا خبرهاي خوشي به دست ما رسيده كه حاكي از شروع مجدد و اتخاذ رويكردهاي بهتري در حوزه برنامه جامع كاهش آلودگي هوا در سازمان محيط زيست است.

* يكي از اقدامات كميته محيط زيست شوراي شهر، تصويب طرح احداث آزمايشگاهي در ميدان اصلي ميوه و تره‌بار شهر تهران بود. در مورد اين آزمايشگاه، وظايفش و دلايل اتخاذ اين تصميم بگوييد؟
سال گذشته مصوبه خوبي به پيشنهاد كميته محيط‌زيست و تلاش كارشناسان اين كميته و همكاري تنگاتنگ سازمان ميادين و ميوه‌ و تره‌بار شهرداري به تصويب رسيد كه براساس آن سازمان ميادين ميوه و تره‌بار را مكلف مي‌كند با همكاري وزارتخانه‌هاي بهداشت، جهاد سازندگي، بازرگاني و مؤسسه استاندارد كار نظارت بر كيفيت فراورده‌هاي كشاورزي، غذايي و پروتئيني را انجام دهند. از آنجا كه 90درصد فراورده‌هاي كشاورزي شهر تهران از گلوگاهي به نام ميدان اصلي تره‌بار وارد مي‌شود، اين آزمايشگاه به طور مستقيم بقاياي سموم نيترات و مواد آلاينده ديگر مثل فلزات سنگين را كنترل، پايش و نظارت مي‌كند.

علاوه بر اين طبق يك برنامه زمان‌بندي به تمامي توليدكنندگان و واردكنندگان اعلام مي‌شود تا اشكالات محصولات خود را در يك فرجه زماني مشخص اصلاح كنند و به حد استاندارد برسانند، در غير اين صورت از پذيرش و توزيع آن فراورده‌ها در شهر جلوگيري خواهد شد. اين اتفاق در مورد محصول پسته هم افتاد. كشاورزان با روش‌هاي صحيح توليد پسته آشنا شدند و الان پسته‌هاي صادراتي از نظر ميزان سموم و آلاينده‌ها به حد استاندارد رسيده اما متأسفانه هنوز وضعيت پسته‌هاي عرضه‌شده در داخل كشور از اين نظر معلوم نيست. در مورد برنج‌هاي آلوده هم وضع همين‌طور است. بدون نظارت، برنج‌هاي آلوده از پاكستان و هند وارد كشور شد بعد از 8 ماه كه از مصرف آن توسط مردم گذشت اعلام شد كه آلوده بود.

در مورد سيب‌زميني و پياز هم اتفاق مشابهي افتاد.‌ اين در حالي است كه اگر اين محصولات براي مردم ديگر دنيا قابل‌مصرف نيست نبايد براي مردم ما هم قابل مصرف باشد. به همين دليل ما به توليدكنندگان اعلام مي‌كنيم از اين به بعد براي محصولات غذايي و فراورده‌هاي كشاورزي شهر تهران استانداردهاي جدي اعمال خواهد شد و همه محصولات قبل از توزيع در سطح شهر به لحاظ كود شيميايي غيرمجاز، دست‌كاري‌هاي ژنتيكي، آبياري با آب آلوده، مصرف بي‌رويه سموم دفع آفات و نيترات تحت كنترل قرار خواهند گرفت كه در صورت تشخيص غيراستاندارد بودن محصولات از توزيع آن جلوگيري به عمل خواهد آمد. البته در اينجا لازم است از همكاري خوب دستگاه‌هاي دولتي نيز به عنوان يك اتفاق خوب ياد كنم.

* سال گذشته موضوع آلودگي آب هم در شوراي شهر مطرح شد و شما انتقادهاي جدي بر كيفيت آب تهران مطرح كرديد. در اين باره بيشتر توضيح دهيد.
در مورد كيفيت آب تهران جلسات و بازديدهاي مختلفي داشتيم. در اين باره با شوراياري‌هاي محلات نيز صحبت كرديم. مناطق 21 و 22 تهران كه اصلا آب لوله‌كشي ندارند و اين باعث تعجب است كه چطور در شوراي عالي معماري و شهرسازي كه طرح جامع شهر تهران و سقف جمعيتي آن مصوب مي‌شود مناطقي وجود دارد كه از دسترسي به آب لوله‌كشي محرومند و منابع آبشان از شهر تهران جداست. در خيلي مناطق ديگر در جنوب تهران نيز آب گچ دارد و سنگين است. البته خوشبختانه آلودگي ميكروبي، بيماري‌زا و عفوني گزارش نشده و سازمان آب به شوراي شهر در اين‌باره اطمينان داده است كه آب تهران به طور دقيق كنترل كيفي مي‌شود اما در هر حال مشكل اصلي اين است كه منابع آب تهران محدود است. خشكسالي، روان‌آب‌ها، آب چشمه و آب پشت سدها را كاهش داده در حالي كه جمعيت تهران افزايش داشته است. از سوي ديگر آب‌هاي زيرزميني و چاه‌هاي تهران به دليل نبود سيستم جمع‌آوري فاضلاب و نشت نيترات به داخل چاه‌هاي آب شرب آلوده شده و نگراني‌هايي به وجود آورده است.

* آيا مي‌توان پايان روزگاري را اعلام كرد كه در آن آب شرب شهر تهران يكي از بهترين و سبك‌ترين آب‌هاي دنيا بود؟
خير، كماكان روان‌آب‌هاي تهران از سرچشمه‌هاي البرز خيلي خوب است. آب سدهاي كرج، لتيان و طالقان بسيار پاك و با مواد معدني و تركيبات مناسب هستند، ولي تركيب آنها با آب چاه موجب افت كيفيت آب مي‌شود. يك جاهايي هم مشكل فرسودگي لوله‌هاي آب و اشكالات خطوط آبرساني هست كه به كدر و خاك‌آلود‌شدن آب منجر شده و توسط شهروندان به ما گزارش مي‌شود. در هر حال اصل قضيه تأمين اعتبار براي تكميل شبكه فاضلاب شهري و نوسازي شبكه آبرساني است كه البته تاكنون اگر حمايتي هم بوده بيشتر از سوي مجلس صورت گرفته تا دولت.

* و اما يكي ديگر از معضلات و آسيب‌هاي زيست‌محيطي شهر تهران انتشار امواج الكترومغناطيسي توسط دكل‌ها و آنتن‌هاي مخابراتي است كه اين موضوع هم سال گذشته در شوراي شهر به بحث گذاشته شد. در اين باره توضيح دهيد.
در سال‌هاي گذشته به ويژه از سال83 به بعد كه با توسعه موبايل و متعاقب آن نصب دكل‌هاي مخابراتي در داخل بافت‌هاي مسكوني همراه شد، نگراني‌ها بابت امواج ساطع شده از اين آنتن‌ها نيز شروع شد. در خيلي مواقع حتي اين آنتن‌ها در شعاع 50سانتي‌متري پنجره يك منزل مسكوني قرار دارد، در حالي كه تأثيرات سوء امواج الكترومغناطيس به طور قطع روي سلامت همه جانداران به اثبات رسيده است. شوراي اسلامي شهر تهران به همين دليل ساماندهي اين دكل‌ها را مصوب و شهرداري تهران را مكلف به تأسيس شركتي كرد كه وظيفه آن ساماندهي دكل‌ها، هماهنگي شركت‌هاي مخابراتي، الزام آنها به رعايت استانداردها و ضوابط و بازنگري كلي وظايف شركت‌هاي مخابراتي است.

اما نگراني بعدي ما بحث پارازيت‌هاست كه با هدف اخلال در فعاليت‌هاي ماهواره‌اي در شهر منتشر مي‌شود. در نشست‌هاي تخصصي و دانشگاهي دلايل علمي‌اي مبني بر تأثير اين امواج روي سقط جنين ارائه شده است. اين در حالي است كه نه شكل كار مشخص است و نه اينكه چه كسي بايد پاسخگو باشد. البته در مكاتبه‌اي كه از سوي آقاي چمران، رئيس شوراي اسلامي شهر تهران با مراجع ذي‌ربط صورت گرفته اين قضيه مطرح شده و ما اميدواريم كسي پاسخگو باشد. در هر حال آثار فراگير اين پارازيت‌ها روي مردم، ما را وامي‌دارد كه همچنان پيگير اين قضيه باشيم.

منبع : همشهري آنلاين